Tradycyjne Wesele Ponidziańskie live - premiera widowiska w Busku-Zdroju (foto)

O regionie, projekcie, inscenizacji Tradycyjne Wesele Ponidziańskie live

O regionie Ponidzia:

„...Piękny jest kraj cały, który przepasała wstęgą swoją Nida, rwąca się do Wisły jak córka w objęcia matki. I białe piaski porosłe niską sośniną, i laski brzozowe, i łany szumiące żytem i pszenicą, i białe góry, i zielone rozległe łąki..."
— Adolf Dygasiński, piewca Ponidzia


Ponidzie leży wzdłuż rzeki Nidy, powstałej z połączenia Białej i Czarnej Nidy, i rozciąga się aż do jej ujścia do Wisły, obejmując obszar Niecki Ponidziańskiej. To kraina łagodnych wzgórz i pagórków, gdzie krajobraz płynnie łączy pola, łąki, kredowe wzniesienia, kapliczki i przydrożne stawy.

Dolina Nidy jest miejscem spotkania natury i historii – przestrzenią, w której splatają się losy ludzi, wsi i miasteczek, a spokojny rytm życia zachował echo dawnych tradycji, wpisanych w krajobraz uzdrowisk, rozległych łąk i otwartych, jasnych przestrzeni.

Ponidzie nie daje się jednoznacznie wpisać ani w inne bliskie regiony: Kielecczyznę, Sandomierszczyznę czy Małopolskę, zachowując dziś subtelną odrębność. W etnografii region ten zaliczany jest do obszaru Krakowiaków Wschodnich, jednak w okresie zaborów Ponidzie znajdowało się w zaborze rosyjskim, tuż przy granicy z Galicją, biegnącej wzdłuż linii Wisły. To historyczne pogranicze odcisnęło piętno,różnicując kulturę wobec Małopolski i tradycji krakowskich.


O projekcie

Projekt „Tradycyjne Wesele Ponidziańskie live" jest próbą ożywienia niemal zanikłych zwyczajów ziem położonych między Małopolską, Kielecczyzną a Sandomierszczyzną – obszaru o niejednoznacznej, wymykającej się prostym klasyfikacjom tożsamości. Sięgając do śladów dawnych obrzędów, pieśni i praktyk, projekt nie rekonstruuje ich w muzealnym sensie, lecz przywraca im głos poprzez działanie, emocję i bezpośrednie doświadczenie, wydobywając tradycję obecną dziś jedynie w fragmentach, wspomnieniach i zapisach badaczy.

Proces opierał się na pracy warsztatowej, obejmującej zarówno materialne aspekty dawnego wesela – rękodzieło, kulinaria i stroje – jak i jego niematerialny rdzeń: muzykę, pieśń i taniec. Ważnym punktem odniesienia są zapiski ks. Władysława Siarkowskiego i Oskara Kolberga, pozwalające spojrzeć na kulturę Ponidzia jako zapis codzienności, mentalności i rytuałów dawnych mieszkańców regionu.

Zwieńczeniem działań jest inscenizacja „Tradycyjne Wesele Ponidziańskie live" – widowisko, w którym odkrywane w trakcie pracy elementy tradycji ożywają w teatralnej formie, stając się spotkaniem przeszłości z teraźniejszością i żywym pytaniem o współczesną tożsamość Ponidzia.

Reklama